خواجه نصير الدين الطوسي
205
تنسوخ نامه ايلخانى ( فارسى )
و گفتهاند كه « 1 » كبريت پدر اجساد ابريز است . و زيبق مادر آنست از بهر آنكه حرارت آتش اجساد را در گداختن آرد ، و روشنتر گرداند . و چون چنين باشد ، اين دو اصل يعنى كبريت و زيبق به تقديم اوليتر باشد « 2 » . پس آن را مقدّم داشته آمد « 3 » . و پيش از [ آنكه ] ذكر فلزّات و انواع ( و ) خواصّ « 4 » و لوازم آن شمرده « 5 » ( شود ، شرح كبريت و زيبق كه اصولند كرده آيد ) فصل در صفت كبريت [ و خواصّ او « 6 » كبريت ] انواع است ، زرد صافى شفّاف ، و بعضى سرخ ، و بعضى سفيد . و معادن آن در بسيار جايها « 7 » است ، و سرخ عزيز الوجود است . [ و ] آوردهاند كه معدن گوگرد « 8 » سرخ در درياء مغرب در كوهى است ، و در شب چون شمع روشنائى مىدهد . و آنچه در افواهست كه گوگرد سرخ كيمياست ، سخنى بىاصل است . ليكن گوگرد سرخ ، بقوّتتر ، و شريفتر ، و بهتر انواع گوگرد « 9 » است ، ( و در صناعت اكسير مستعمل باشد ) ، و بسبب افادت صبغ
--> ( 1 ) - ( كه ) در - م ، ن ، ج - نيست ( 2 ) - ع : باشند ( 3 ) - ب : داشتهاند - م : دانستهاند ( 4 ) - م : و خواص ( 5 ) - ع : و پيش از ذكر فلزات و انواع خواص و لوازم آن را شمرد ( 6 ) - ع : و خاصيت آن ( 7 ) - ع : مواضع ( 8 ) - ع : كبريت - م : و بهترين انواع گوگرد ( 9 ) - ع : كبريت .